1. TÊN ĐỀ TÀI:
PHƯƠNG PHÁP HOẠT ĐỘNG NHÓM TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC LỚP 8 TRƯỜNG THCS TRÀ KOT
2. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Nhằm thực hiện mục tiêu của ngành giáo dục là đào tạo thế hệ trẻ trở thành những chủ nhân tương lai của đất nước- những con người “vừa hồng vừa chuyên”. Mặt khác, nhằm thực hiện cuộc vận động hai không với năm nội dung của Bộ giáo dục. Bản thân là một giáo viên đứng lớp giảng dạy bộ môn Hóa Học cảm thấy việc lĩnh hội kiến thức hoá học của học sinh là hết sức khó khăn. Mặt khác, Hóa học là một môn học hoàn toàn mới lạ đối với HS ở THCS, mà khối lượng kiến thức HS cần lĩnh hội tương đối nhiều. Phần lớn các bài gồm những khái niệm mới, rất trừu tượng, khó hiểu. Do đó, giáo viên cần tìm ra phương pháp dạy học gây được hứng thú học tập bộ môn giúp các em chủ động lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng, không gượng ép là điều cần quan tâm. Khi HS có hứng thú, niềm say mê với môn Hóa sẽ giúp HS phát huy được năng lực tư duy, khả năng tự học và óc sáng tạo. Để từ đó nâng cao chất lượng bộ môn nói riêng và góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nói chung là vấn đề hết sức quan trọng trong quá trình dạy học của giáo viên. Chính vì vậy, Tôi nghĩ đổi mới phương pháp dạy học phải thể hiện được ba tính chất cơ bản sau:
Một là: Phát huy tính tích cực, năng lực tư duy, óc sáng tạo, khả năng tự học và sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập.
Hai là: Giảng dạy và học tập phải gắn liền với cuộc sống sản xuất, học đi đôi với hành.
Ba là: Rèn luyện được kĩ năng sống cho học sinh.
Tuy nhiên trong thực tế trong nhiều thập kỷ gần đây chủ yếu thực hiện phương pháp dạy học “thuyết trình kết hợp với đàm thoại” nhưng thực chất “thầy truyền đạt, trò tiếp nhận ghi nhớ” là chủ yếu hoặc“thầy đọc, trò chép”. Dạy học theo kiểu nhồi nhét kiến thức, dạy chay…sẽ tạo cho học sinh lối học thụ động, ỷ lại, lười suy nghĩ, ích kỉ ít chia sẻ ý kiến cho bạn bè và lắng nghe ý kiến từ bạn bè tức là không có sự hợp tác trong học tập nên đó là những phương pháp kém hiệu quả trong dạy học nói chung và dạy học Hóa học nói riêng. Với lối dạy đó không thể thực hiện được mục tiêu ở trên được, đồng thời không thể đáp ứng được yêu cầu của xã hội trên con đường công nghiêp hóa, hiện đại hóa đất nước, yêu cầu phát triển nhân lực trong cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế cũng như xu thế dạy học tích cực phổ biến trên thế giới hiện nay.
Với các phương pháp dạy học tích cực hiện nay đã phát huy tính tích cực của học sinh. Trong các phương pháp dạy học tích cực, việc tổ chức hoạt động nhóm đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển trí lực của học sinh, giúp học sinh tự hoạt động khám phá nội dung kiến thức, kĩ năng mới.
Đối với môn hóa học, hình thức hoạt động theo nhóm không thể thiếu . Là một môn khoa học thực nghiệm, khoa học mở luôn luôn mới, kiến thức hóa học chủ yếu được hình thành bằng phương pháp quan sát, hoạt động tìm tòi, quan sát thí nghiệm thực hành…. Với đặc trưng đó, việc phối hợp giữa cá nhân học sinh để tự lực khai thác, tìm hiểu lượng tri thức kĩ năng mới thông qua hoạt động nhóm là yếu tố quan trọng đóng góp vào sự thành công mỗi tiết học. Với đối tượng học sinh dân tộc thiểu số việc tổ chức hoạt động nhóm gặp rất nhiều khó khăn do đa số các em có học lực yếu, tâm lý còn nhiều e ngại trong giao tiếp nên đòi hỏi người giáo viên phải có cách thức tổ chức hoạt động phù hợp.
Xuất phát từ thực tế nhiều năm dạy học, bản thân đã áp dụng phương pháp hoạt động theo nhóm với nhiều hình thức và cách thức khác nhau trong dạy học sinh học, năm học 2011-2012 tôi đã mạnh dạn áp dụng phương pháp dạy học nhóm với bộ môn hóa học để nhằm phát huy tính tích cực chủ động của học sinh hơn. Với lí do đó tôi chọn đề tài: phương pháp tổ chức hoạt động nhóm trong dạy học hóa học lớp 8 trường THCS Trà Kót.
3. CƠ SỞ LÍ LUẬN:
Hóa học là một môn khoa học tự nhiên có vai trò rất quan trọng trong đời sống và sản xuất. Hóa học ở THCS là một môn học mới lạ đối với học sinh mà khối lượng kiến thức học sinh cần lĩnh hội tương đối nhiều. Phần lớn các bài đều gồm kiến thức mới, trừu tượng, khó hiểu.
- Điều kiện thiết bị tương đối đảm bảo nhưng chưa